Stalbrand: ‘Schade voorkomen is beter dan genezen’ 

Een op de acht melkveehouders krijgt te maken met een stalbrand. De gevolgen daarvan vormen een gevaar voor de continuïteit van het bedrijf. Schade voorkomen is beter dan genezen. Daarom delen Bart Hazen, verzekeringsadviseur bij Rabobank, en Wim Niessen, risicodeskundige bij Interpolis, tips ter preventie. 

De cijfers van Interpolis liegen er niet om: 12,5% van alle melkveehouders in Nederland krijgt een keer te maken met een stalbrand. Het aantal dierlijke slachtoffers in de melkveehouderij, is in vergelijking met de pluimvee- of varkenshouderij beperkt. Maar de financiële en emotionele schade van een brand kunnen fors zijn. Verzekeringsadviseur Hazen legt uit: ‘Ten eerste is het voor een melkveehouder verschrikkelijk om dieren te verliezen. En ten tweede kost de bouw van een nieuwe stal een hoop tijd en energie. Je moet een nieuwe vergunning aanvragen en het is maar de vraag of je die nog krijgt, en zo ja, hoe lang je er op moet wachten. Die processen duren vaak jaren.’ 

Risicodeskundige Niessen voegt daaraan toe dat ondernemers in de tussentijd hun dieren ergens anders moeten onderbrengen. ‘Als er al een geschikte locatie is, ontbreekt het vaak aan de installaties die je nodig hebt voor je bedrijfsvoering. Dat zorgt ervoor dat de financiële impact groter is dan enkel de schade aan je stal.’ 

Elektrische installaties belangrijke oorzaak stalbranden  

Ook voor andere mkb-bedrijven geldt dat een brand ervoor kan zorgen dat de continuïteit in gevaar komt. Gelukkig zijn steeds meer ondernemers zich bewust van het risico op brand en willen ze dit graag voorkomen. Omdat ze zelf niet altijd de kennis en de tijd hebben om het goed op te pakken, helpt Interpolis hen met goed onderhoud, preventie én advies. ‘We helpen de risico’s in kaart te brengen en de juiste acties te ondernemen. Zodat ze de kans op een brand en de gevolgen daarvan zo klein mogelijk maken.’  

In het geval van de melkveehouderij, blijkt dat het merendeel van de stalbranden (39%) ontstaat in elektrische installaties, zoals koeborstels, drinkautomaten en ventilatiesystemen. ‘Dat is iets hoger dan het gemiddelde van één op de vier (25%) bedrijfsbranden. Bij branden die ontstaan door een fout of onveilige situatie in de elektrische installatie zien we dat periodiek onderhoud en keuringen kunnen helpen om risico’s tijdig te signaleren,’ zegt Niessen. ‘Laat elektrische installaties daarom regelmatig controleren en zorg dat schades direct worden verholpen.’  

Oppassen met lassen en slijpen  

Ook las- en slijpwerkzaamheden zijn een belangrijke oorzaak van branden. ‘Laat die daarom bij voorkeur uitvoeren door een professional’, adviseert Niessen. ‘Voer ze niet in de stal of je bedrijfspand uit, maar buiten. Als dit toch binnen moet gebeuren, tref dan preventieve maatregelen. Dek in een stal mestputten af vanwege brandbare gassen, en zorg er ook in andere bedrijven voor dat blusmiddelen direct beschikbaar zijn en dat er na afloop zorgvuldig wordt gecontroleerd of er geen smeulende resten achterblijven.’ 

Hooibroei meten  

Een derde belangrijke oorzaak van stalbranden in de melkveehouderij is hooibroei (14%). Niessen legt uit dat hooi de eigenschap heeft om te gaan broeien als het te vochtig is. ‘Het kan soms wel 100 graden worden en dan begint het te branden van binnenuit. Een agrarisch ondernemer kan dit heel eenvoudig zelf meten: zodra de temperatuur voorbij de 50 graden gaat is het iets om in de gaten te houden.’ Maar ook Interpolis kan hierbij helpen.  

Schade bij brand beperken 

Hoeveel voorzorgsmaatregelen er ook worden getroffen, een brand is niet altijd te voorkomen. Daarom is het ook van belang om ervoor te zorgen dat de schade beperkt blijft, mocht er tóch brand uitbreken. Ook daar staan Rabobank en Interpolis hun klanten in bij. Door aan de voorkant al mee te kijken bij bijvoorbeeld de bouw van een nieuw bedrijfspand of de aankoop van technische innovaties.  

Hazen: ‘Als een klant bij ons een financiering aanvraagt, kijk ik mee of dat wat gebouwd gaat worden verzekerbaar is. We willen zorgen dat een investering voldoet aan de acceptatie-eisen van de verzekeraar, zodat de ondernemer niet voor verrassingen komt te staan. Onder andere in de agrarische sector werken we daarvoor graag samen met Interpolis, vanwege hun uitgebreide kennis en kunde in de markt.’ 

Machines, hooi en accu’s apart 

Zo komt het dat Hazen en Niessen elkaar regelmatig tegenkomen in de praktijk. ‘Bart schakelt mij in zo’n geval in om bij de klant langs te gaan en de plannen te bekijken. Bij de bouw van een nieuwe stal eisen wij bijvoorbeeld dat er een elektrakeuring wordt uitgevoerd. Maar we adviseren ook over materiaalkeuzes en raden aan om machines en hooi in een apart gebouw op te slaan vanwege brandgevaar’, aldus Niessen.  

Een ander ‘hot item’ op dit moment is het plaatsen van batterijsystemen waarmee ondernemers energie uit zonnepanelen opslaan voor later gebruik. ‘Als ze daarin willen investeren ga ik in gesprek: zet je die ín de stal of bedrijfspand, met het risico dat je core business in gevaar komt, mocht er brand uitbreken? Of doe je dat een paar meter verderop “stand alone” in een grasveld?’, aldus Niessen. Hij adviseert dat laatste.  

Bedrijfscontinuïteit waarborgen 

De adviezen biedt Interpolis aan met het doel om de kans op brand te verkleinen en de verzekeringspremies betaalbaar te houden. ‘Maar alles wat we doen, is in het belang van de ondernemer. We willen er samen voor zorgen dat we de continuïteit van het bedrijf waarborgen’, besluit Niessen. ‘Daarom stimuleren we ondernemers om actie te ondernemen op het gebied van preventie en schadebeperking en staan we ze daar graag in bij, ongeacht de sector.’