Melkveehouder Mark van Lipzig maakt topprioriteit van brandveiligheid 

‘Een gezond melkveebedrijf, begint met gezonde koeien.’ Dat is het motto van Mark van Lipzig, mede-eigenaar van melkveebedrijf Brosa in het Limburgse Velden. Mede daarom heeft hij topprioriteit van brandveiligheid gemaakt. ‘De kans op een stalbrand is niet groot, maar de gevolgen kunnen enorm zijn. Dat wil ik graag voorkomen.’ Mark vertelt hoe hij met brandveiligheid omgaat. 

Brosa is een melkveebedrijf met 385 melkkoeien en 250 jongveekoeien, die worden gemolken door in totaal zes melkrobots. Het bedrijf produceert 3,8 miljoen liter melk per jaar, waarvan 90% naar zuivelcoöperatie FrieslandCampina gaat en wordt verwerkt in onder meer melkpoeder en kaas. De overige 10% verwerken ze zelf met hun eigen bedrijf, Zuivel van Nu. ‘We hebben een minifabriek op het erf waar we niet alleen melk bottelen, maar bijvoorbeeld ook vanillepudding, rijstepap en ijs produceren. Die verkopen we in een automaat op onze boerderij en via onze webshop. Ook leveren we aan winkels en horecazaken – van Paleis ’t Loo tot de supermarkt om de hoek’, vertelt een enthousiaste Mark van Lipzig.  

Gezonde dieren, gezond bedrijf 

De koeien op de boerderij kunnen zich vrij bewegen. ‘De deuren van de stal staan ’s zomers open, zodat ze naar buiten kunnen wanneer ze dat willen. Ze bepalen ook zelf wanneer ze gemolken worden: als er druk op de uiers komt, lopen ze naar de melkrobot toe’, vertelt hij. De veehouder voorkomt op deze manier dat de dieren steeds uit hun ritme worden gehaald en zich opgejaagd voelen.  

Juist om te kunnen presteren, zet Van Lipzig zijn dieren op één. ‘Een gezond bedrijf begint bij gezonde dieren’, zegt hij. ‘Daarom doe ik er alles aan om de koeien te beschermen. De melkrobot voert bijvoorbeeld allerlei metingen uit tijdens het melken en verzamelt zo waardevolle data. Als de dieren mineralen tekortkomen of koorts hebben, krijgen we daar een melding van, zodat we daarop kunnen sturen.’ 

Brandveiligheid op de agenda 

Maar Van Lipzig is niet alleen een melkveehouder die van zijn dieren houdt, hij is ook een ondernemer die de continuïteit van zijn bedrijf belangrijk vindt. Daarom zet hij brandveiligheid hoog op de agenda. ‘Het lijkt me vreselijk als mijn boerderij in de fik staat en ik alleen nog machteloos kan toekijken. Vanwege de financiële, maar zeker ook vanwege de emotionele gevolgen. Je bent misschien nog wel vijf jaar bezig met het herstellen van alle schade. Eerst moet je je dieren ergens anders onderbrengen, dan moet je je hele boerderij opnieuw opbouwen. Dat kost veel tijd en energie, dat wil ik graag voorkomen’, aldus de melkveehouder. 

Advies bij bouw nieuwe stal 

Toen Van Lipzig in 2015 een nieuwe stal liet bouwen, greep hij het aanbod van Interpolis om zich te laten adviseren over brandveiligheid dan ook met beide handen aan. ‘Met onder andere risicodeskundige Wim Niessen heb ik veel gesproken over hoe we de stal zo konden inrichten dat brand hier geen kans heeft, en dat áls brand zich toch voordoet, we kunnen ingrijpen om risico’s te beperken’, vertelt hij.  

Een eerste advies was om het hooi niet op te slaan in de stal waar de koeien staan. ‘Hooi is zeer brandbaar materiaal. We bewaren dit daarom in een apart (brand)compartiment.’ Verder is er bij de aanleg van zonnepanelen op het dak voor gezorgd dat de omvormers buiten de stal hangen tegen een betonnen muur. ‘Daardoor kunnen de apparaten hun warmte goed kwijt’, legt de melkveehouder uit. 

Speciale vloer tegen gasbom 

Ook maakte risicodeskundige Wim Niessen de melkveehouder bewust van de gevaren die een mestkelder met zich kan meebrengen. ‘Door mest ondergronds te bewaren kan er een gasbom ontstaan. Daarom hebben wij een speciale vloer laten plaatsen met openingen in de grond en goede ventilatie, zodat het gas naar buiten kan. Daarnaast hebben we automatische mixers die de mest vloeibaar houden en gasvorming verminderen.’ 

Maar de adviezen gingen verder dan het bouwkundige aspect van de nieuwe stal. Ook voor het plaatsen van elektrische installaties en de dagelijkse werkzaamheden na de bouw had de risicodeskundige een aantal goede tips. Veel branden ontstaan namelijk door een fout of onveilige situatie in een elektrische installatie.  

Regelmatig onderhoud aan installaties 

‘Nu ik dit weet, laat ik mijn machines en installaties extra goed onderhouden. Ik heb een onderhoudscontract afgesloten, waardoor de melkinstallaties drie keer per jaar worden nagelopen en onderdelen die versleten zijn meteen worden vervangen. Zo weet ik zeker dat alle processen veilig en goed verlopen, dat ik geen kapotte kabels heb of olielekkages. Zonder dat ik er zelf actief over moet nadenken’, vertelt Van Lipzig.  

Ook knaagdierenpreventie speelt daarin een belangrijke rol. ‘Als muizen of ratten aan de kabels knagen, krijg je kans op kortsluiting. Daarom komt er maandelijks een bedrijf controleren of er knaagdieren aanwezig zijn in de stal en zetten ze vallen om ze te bestrijden. Ik heb daarnaast ook katten die de muizen op een natuurlijke manier weghouden.’ 

Betaalbare premies door preventie 

Direct na de bouw liet Van Lipzig op advies van de Rabobank – de verkoop- en adviespartner van Interpolis – ook een elektrakeuring uitvoeren door Interpolis. Dat is sinds 2022 een verplichting voor agrarische bedrijven, maar was ook voor die tijd al een fijn idee voor de ondernemer, verzekeraar én financier. Het geeft namelijk een goed beeld van de staat van elektrisch materieel en mogelijke risico’s en gebreken.  

‘Interpolis en Rabobank bieden goede begeleiding in al deze facetten’, vertelt Van Lipzig tevreden. ‘Wat ze nog beter zouden kunnen doen? De premies laag houden, zou fijn zijn. Al moet ik zeggen: dat is in feite wat ze doen door preventie in de sector te stimuleren. Als er minder branden ontstaan, zijn er minder claims en blijven de premies betaalbaar. Bovendien is het goed en belangrijk voor het imago van de sector.’