‘Deze energy hub is hét energiesysteem van de toekomst’

Ondernemers in het Zeeuwse Tholen streefden naar wat veel Nederlandse bedrijven ambiëren: duurzame groei. Maar het probleem van netcongestie speelde ook hen parten. Tot voor kort althans. Door collectieve samenwerking staat er nu de eerste energy hub van Nederland. ‘Dit is het energiesysteem van de toekomst.’

De ondernemers op de bedrijventerreinen Slabbecoornpolder en Welgelegen in Tholen liepen dagelijks tegen de beperkingen van netcongestie aan. Sommige bedrijven konden daardoor niet uitbreiden, of verduurzamen. Zo ontving ondernemer Siem Jansen van Multi-tech B.V. boze brieven van de netbeheerder met de vraag of hij alsjeblieft niet meer zoveel energie wilde terugleveren uit zijn zonnepanelen. Siem Jansen: ‘Op een gegeven moment dreigden ze zelfs met boetes. In eerste instantie heb ik een tijd lang gratis stroom teruggeleverd aan het net. Maar uiteindelijk hebben we de zonnepanelen moeten uitzetten. We wilden graag iets goed doen voor de planeet, maar we werden voor ons gevoel alleen maar tegengewerkt.’ Peter van Tuijl, initiatiefnemer en directeur bij On E Target, ondernemer Kees Jansen van Jansen Tholen B.V. en risicodeskundige van Interpolis Ben Kramer leggen uit hoe ze deze problematiek hebben opgelost.

Peter, hoe kwamen jullie tot een oplossing voor netcongestie?

‘In Tholen groeide onder de ondernemers het besef dat de oplossing niet bij één partij lag, maar in het collectief. Samen met Stedin, Rabobank én Interpolis realiseerden we zodoende de allereerste energy hub van Nederland.’

Kees, hoe werkt zo’n energy hub in de praktijk?

‘We hebben een energieopslaginstallatie waarin we al ons gecontracteerd vermogen en de totale opwekcapaciteit uit zonnepanelen samenbrengen. Vervolgens stemmen we vraag en aanbod op elkaar af met behulp van een energiemanagementsysteem. Vandaag is het een zonnige dag; dan wek ik altijd meer zonne-energie op dan ik verbruik. De meeste stroom gaat direct naar mijn buurman. Die draait dag en nacht, zeven dagen per week, en verbruikt meer dan hij zelf opwekt. Maar soms hebben we alsnog energie over. Dat wordt dan opgeslagen in de energieopslaginstallatie voor later gebruik.’

Peter, tegen welke uitdagingen liepen jullie aan bij de realisatie?

‘Een van de belangrijkste voorwaarden om de hub van de grond te krijgen was een eerlijk verhaal over de risico’s. Omdat we de eerste energy hub van Nederland ontwikkelden, was er nog weinig over bekend. Dat maakte de ondernemers op het begin nog wat sceptisch. Kees heeft een belangrijke rol gespeeld in het winnen van hun vertrouwen. Ik kom “van buiten”, maar Kees kent iedereen in Tholen en iedereen kent Kees. Doordat hij het verhaal met andere ondernemers deelde, zag je dat steeds meer bedrijven zich aansloten. Uiteindelijk konden we met een groep van vier bedrijven starten met een eerste pilot.’

Ben, welke rol speelde Interpolis?

‘Ondernemers willen wel verduurzamen, maar hebben vaak behoefte aan inzicht in risico’s en praktische oplossingen. Daarom sloot Interpolis vanaf het begin aan als partner. Bij innovatieve systemen is niet altijd duidelijk hoe je deze het best borgt. We deden daarom een grondige risico-inventarisatie en dachten mee over slimme, preventieve maatregelen. Door risico’s inzichtelijk te maken en passende oplossingen te bieden, hielpen we de ondernemers om de volgende stap te zetten met vertrouwen. In dit geval hebben ondernemers te maken met gedeelde infrastructuur. Dat zorgt voor aansprakelijkheidsvraagstukken. Onze inhoudelijke kennis is dan cruciaal.’

Peter, waren die risico’s dan niet te verzekeren?

‘Door de bijzondere constructie waren de standaardpolissen van Interpolis niet op ons van toepassing. Maar in plaats van de deur te sluiten, zijn ze naast ons gaan zitten om te kijken: hoe werkt dit nu precies en hoe kunnen we de risico’s zoveel mogelijk beperken om ervoor te zorgen dat het project veilig én verzekerbaar wordt?’

Peter, wat leverde de gezamenlijke voorbereiding in Tholen op?

‘We hadden alle partners nodig om het project van de grond te krijgen. En dat is gelukt. In juni 2024 namen we de energy hub officieel in gebruik. Natuurlijk zijn er nog kinderziektes, maar ook de voordelen zijn direct zichtbaar: ondernemers hebben weer ruimte om te verduurzamen, houden grip op hun energieverbruik en profiteren van de samenwerking. Netcongestie beperkte de ondernemers, dankzij deze energy hub kunnen ze weer vooruit. En het enthousiasme groeit, steeds meer bedrijven sluiten zich aan. Ondertussen kijkt het collectief vooruit: met gezamenlijke onderhoudsafspraken, datagestuurde optimalisatie en verdere verduurzaming. We laten nu zien dat het werkt. Dit ís het energiesysteem van de toekomst. Interpolis deelt de opgedane lessen met andere bedrijventerreinen en parkmanagers. Want wat in Tholen lukt, kan ergens anders net zo goed.’